Regievoering

Bepaal wie de regie neemt; een heldere regie en sturing zijn randvoorwaarden voor een adequate preventieve aanpak. In de pilots is gebleken dat daar waar sprake was van een stevige gemeentelijke regie op het proces, een effectieve en gemotiveerde keten kan ontstaan. Korte lijnen met ketenpartners op het hoogste niveau zijn nodig om samenwerkingafspraken te maken en te borgen.

Regionaal College
Regie vindt plaats op verschillende niveaus. In de politieregios, het Regionaal College, zal de strategie op regionaal niveau bepaald worden en bestuurlijke afstemming plaatsvinden. Het Regionaal College zal ook doorgaans het verband zijn waarin afspraken worden gemaakt welke organisatie de regionale uitvoeringsregie zal krijgen.

Vrouwenopvang
Voor de uitvoering zijn de regios van de vrouwenopvang het eerst aangewezen. Vervolgens zal in iedere gemeente afzonderlijk worden bepaald waar de gemeentelijke beleidsregie ligt. De uitvoering dient per gemeente te worden vertaald naar de eigen gemeentelijke situatie met een keuze voor de organisatie die in de gemeente de uitvoering van het huisverbod coördineert. Vervolgens kan de regie op casusniveau weer ergens anders belegd worden, bijvoorbeeld bij een casemanager.

Voorop staat dat geborgd moet zijn wie of welke instantie, uiteindelijk verantwoordelijk is voor een goede afstemming in de uitvoering van het huisverbod.

Tips

• In de pilots zijn zeer goede ervaringen opgedaan met het geven van doorzettingsmacht aan de uiteindelijk verantwoordelijke instantie, ten behoeve van een goed gecoördineerde uitvoering.
• Ingrijpen in een huiselijk geweld situatie is het meest effectief als alle ketenpartners gezamenlijk en afgestemd hun aandeel leveren ten behoeve van alle betrokkenen; zowel de volwassenen als de eventuele kinderen. Het vraagt een samenspel van gemeente, politie, OM en hulpverleners. En dat is geen sinecure. Het zijn verschillende werelden die elkaar ontmoeten met verschillende expertises, taal, zienswijzen en werkprocessen. Tot op het niveau van het directe cliëntcontact moeten zij zich met elkaar leren verstaan. De kunst is dat iedere partij op het goede moment de juiste en noodzakelijke dingen doet . Een gemeentelijke en/of regionale projectleider en een casusregisseur zijn voor het sturen van dit proces onontbeerlijk.
• De gemeente is verantwoordelijk voor de beleids- of bestuurlijke regie. Bepaal wie de trekker wordt binnen de gemeentelijke organisatie. In de pilots bleek dat een regisseur op gemeentelijk niveau het meest effectief kan opereren wanneer zij of hij gepositioneerd is in zowel het veiligheidsdomein als het welzijnsdomein. Daar waar de aansturing van de keten was uitbesteed aan het ASHG waren er minder mogelijkheden om de keten te sturen.
• De Wet tijdelijk huisverbod vraagt een samenspel van de burgemeester en de wethouder welzijn. Het huisverbod is een maatregel die genomen wordt in het kader van veiligheid, de inzet is vervolgens gericht op hulpverlening. Dat betekent dat in iedere gemeente de burgemeester verantwoordelijk is voor de bestuurlijke regie en wellicht de wethouder zorg en welzijn voor de uitvoeringsregie van de hulpverlening. Aan het opleggen van een tijdelijk huisverbod door of namens de burgemeester (indien de burgemeester mandateert, legt de HOvJ het huisverbod namens de burgemeester op) is een hulpverleningsaanpak gekoppeld. De veiligheidsketen en de zorgketen zijn in de totale preventieve aanpak onlosmakelijk met elkaar verbonden. Zo dient een gemeente rekening te houden met de beschikbare capaciteit in het vervolgtraject voor plegers, slachtoffers en kinderen. Met maatschappelijke organisaties die een bijdrage leveren aan de aanpak van huiselijk geweld kunnen (via de subsidieverlening) afspraken worden gemaakt over inzet van capaciteit, financiën, en wijze van rapportage over resultaten.
• Bepaal wie de keten coördineert op uitvoerend niveau (uitvoeringsregie); dit is bij voorkeur het ASHG. . Deze uitvoeringsregie faciliteert een dynamisch samenspel tussen ketenpartners om de hulp aan slachtoffers, kinderen en pleger, te optimaliseren. Daarbij gaat het om communiceren, verantwoordelijkheid nemen, transparante processen organiseren (inclusief afspraken over wie wat doet), verbindingen tussen mensen leggen en de informatie-uitwisseling faciliteren. De organisaties hebben elkaar nodig om doelgericht te handelen en zo de gewenste kwaliteit van dienstverlening te bereiken en te borgen.
• Het casemanagement of de coördinatie van de casuïstiek (huisverbod, huiselijk geweld) kan worden belegd bij het ASHG, of een andere door de gemeente aangewezen uitvoeringsorganisatie. De casemanager opereert op cliëntniveau. Hij of zij intervenieert actief en met een natuurlijke autoriteit. Hij of zij organiseert de acties van de verschillende hulporganisaties die daarmee hun bijdrage leveren aan de oplossing van de casus. Een cliënt(systeem) is gebaat bij dienstverlening op maat. De casemanager verbindt dan ook alle hulpsporen voor slachtoffer, pleger en de eventuele kinderen, die de reguliere organisaties uitzetten. Het is een persoon die fungeert als motor, trekker, verbinder, bemiddelaar, en organisator van de aanpak langs twee, of in geval van kinderen drie sporen. Een casemanager doet het onderzoek in een gezin of organiseert dat dit onderzoek plaatsvindt, zodat een eerste diagnose kan worden gesteld direct gevolgd door daadwerkelijke hulpverlening voor alle betrokken personen. NB: Een (casus)regisseur ten aanzien van wie door de betrokken instellingen is afgesproken dat hij doorzettingsmacht heeft om personen in dienst van verschillende instellingen aan te sturen ten behoeve van de op het gezinssysteem gerichte (gezamenlijke) aanpak, zal het meest effectief kunnen zijn.